|
اصطلاح لری
|
معنی
|
|
|
قرت دار (ghart dar)
|
|
قرتسه (ghortese)
|
|
قرت کرده (ghart kerde)
|
|
قرت و فرت (ghart o fart)
|
|
قرقره (ghor ghora)
|
|
قر کرده (gher kerde)
|
|
قرناقه (ghornagha)
|
|
قرنج (ghorrenj)
|
|
قرو (ghero)
|
|
قرواق (ghorvagh)
|
|
|
۱- بدهکار ۲- بستانکار
|
|
۱- پارچه سوراخ ۲- ماندن زبان لایدندان
|
|
وام گرفتن
|
|
وام
|
|
نای ، خرخره
|
|
نابود کردن (آوله قر کرد=آبله کشتارکرد)
|
|
گریبان
|
|
نیشگون
|
|
قران ، واحد پول
|
|
قورباقه
|
|
بيان روز:
|
|
|
|
|
قپیریش
|
|
قت (ghot)
|
|
قته (ghota)
|
|
قتی (ghati)
|
|
قد بلن (ghad bolen)
|
|
قد جره (ghad jarra)
|
|
قدکشه ( ghad kesha)
|
|
قد وراقنه (veraghana)
|
|
قرپ قوت (gherpe ghot)
|
|
قرتاسه (ghortasa)
|
|
|
یک قبضهریش
|
|
دم بریده، اجسام ناقصبریده شده
|
|
سرفه
|
|
قحطی
|
|
بلندقد
|
|
خمیازه { بالاگریوه}
|
|
خمیازه {بالاگریوه}
|
|
سریع قد کشیدن و رشدکردن
|
|
تلاش شدید برایحیات
|
|
گلو ،حلقوم
|
|
|
بيان روز:
|
|
لری
|
فارسی
|
|
فیتک( Fitak)
|
|
فیتک زیه( Fitak Zaye)
|
|
فیس (Fis)
|
|
فیسسه (Fisessa)
|
|
فیکه (Fika)
|
|
فیله کی (ّFeyleki)
|
|
قاراقار
|
|
قازقلنگ(Ghaz Gholeng) - قلا ژیره
|
|
قاژ دره (Ghazh Darra)
|
|
قازمه (Ghazma)
|
|
|
سوت
|
|
رنگ آبی آسمانی
|
|
۱- فیس و افاده ۲- نم و رطوبت زیاد
|
|
نم کشیده ، خیس خورده
|
|
اشاره ،اشاره با سوت
|
|
بد عادت
|
|
داد و فریاد
|
|
پرنده ای لنگ دراز (لک لک) شبیه مرغابی
|
|
پرنده ای سیاه و سفید اندازه سار
|
|
کلنگی که یک سر دارد
|
|
|
بيان روز:
|
|
لری
|
فارسی
|
|
فاش گته ( Fash Gote)
|
|
فت فراوو ( Fet Ferowoo)
|
|
فت (Fat)
|
|
فتراق (Fetragh)
|
|
هام د فتراق کاری
|
|
فچ فچ ، فچنه (ّFech)
|
|
فراقت
|
|
فرخ ری (Farkh Ri)
|
|
فرسنه (Fersane)
|
|
فندلی(Fendeli)
|
|
|
ناسزا گفته ، فحشداده
|
|
بسیار ،فراوان
|
|
سلامتی وتندرستی
|
|
مترصد ، در حال جستن
|
|
در پی یافتن کاریهستم
|
|
پچ پچ و در گوشی صحبتکردن
|
|
سلامت وتندرستی
|
|
صورت پهن وفراخ
|
|
فرستادن
|
|
کوچک وظریف
|
|
|
بيان روز:
|
|
غزگال
|
خوشا بحال کسی ، ایکاش
|
|
غزگو
|
ديگ و پاتيلمسی
|
|
غوژ(Ghozh)
|
زانو در بغل و حالت کزکردن
|
|
غوژل(Ghozhal)
|
آدم قد کوتاه و نسبتاچاق
|
|
غل غوش (Ghele Ghowsh)
|
۱- درد ۲- ته مانده مايعات۳- مکر و حيله
|
|
غلف (Ghelef)
|
پيچ وگره
|
|
غماچ(Ghomach)
|
آماج ، نشانهتيراندازی
|
|
غم زيه(Ghem zaye)
|
انبوه زنبوران در کندو ومانند آن
|
|
غونج(Ghonj)
|
۱- وسط ۲- غنچه
|
|
غنچ زيه (Ghonch zaye)
|
طپش دل در زمان شادی وسرور
|
|
بيان روز:
|
|
لغت و اصطلاح لری
|
معنی
|
|
طوق ( Towgh)
|
|
طول (Towl)
|
|
عاقووتی(Aghovati)
|
|
عاموزا
|
|
عقرو(Aghero)
|
|
غاپوره(Ghapura)
|
|
غوت غت (Ghot ghat)
|
|
غدی (Ghedey)
|
|
غراب (Ghorab)
|
|
غزسه(Ghezese)
|
|
|
لبه و کنارهقوطی
|
|
طبل
|
|
فرزند خوب و نيک
|
|
عموزاده
|
|
عقرب
|
|
سرگرمی
|
|
غرغر
|
|
عادت کردن بهکاری
|
|
متکبر ومغرور
|
|
ترشيدن ، ترششدن
|
|
|
بيان روز:
|
|
لری
|
فارسی
|
|
شیف (shif)
|
|
شیق(shigh)
|
|
شیقسه (shighese)
|
|
صحو حونه(sehow hona)
|
|
صرا
|
|
صنقه دل(sanogha del)
|
|
صور(sowr)
|
|
صووی(sowvi)
|
|
ضفط کرده(zaft kerde)
|
|
طناف(tenaf)
|
|
|
جوانهدرخت
|
|
شکاف وترک
|
|
پاره شده - شکافته
|
|
صاحبخانه
|
|
صحرا - روستا
|
|
محل فاصله بین استخوان جناغو قلب را گویند
|
|
صبر - عطسه ای که باید لحظهای تامل کرد
|
|
صابون
|
|
ضبطکردن
|
|
طناب
|
|
|
بيان روز:
|
|
لری
|
فارسی
|
|
شی پال(shipal)
|
پاره ،دريده
|
|
شه تی (shati)
|
شاهتوت
|
|
شيت (sheyt)
|
گيج و گنگ،ديوانه
|
|
شيت(shit)
|
سوتی که با دهان میزنند
|
|
شی خور(shi khovar)
|
خواهرشوهر
|
|
شيرار(shirar)
|
برادرشوهر
|
|
شيرا(sheyra)
|
گستاخ وجسور
|
|
شيش (shish)
|
ديواره صاف و بلند کوه کهصعود به آن مشکل است
|
|
شی شنگ (shisheng)
|
گيجگاه وشقيقه
|
|
شيک (shik)
|
فلج ، بیحس
|
|
بيان روز:
|
|
لری
|
ترجمه
|
|
شوگار لرسه (shogar lerese)
|
شب چرخيده - کنايه ازپريشانی و دگرگونی در فردی است که به علت وارد شدن ضربه ای روحی يا جسمی ، چشمانشنيز سياهی رود
|
|
شومن (show man)
|
غذای شبمانده
|
|
شومی (shomi)
|
هندوانه
|
|
شومی فرت
|
هندوانه نارسی که درونش سفيداست
|
|
شومی شيطونی
|
هندوانه ابوجهل - حنظل
|
|
شون مل (shone mel)
|
شانه وگردن
|
|
شوو(shoo)
|
چوپان وشبان
|
|
شو وا شو(sho va sho)
|
شبانه
|
|
شو و شو رتن(show ve show)
|
شانه به شانه رفتن با کسیبرای درک موضوعی
|
|
شوی(shovi)
|
کابوسی که انسان در خواب بهآن دچار میشود
|
|
بيان روز:
|
|
لری
|
فارسی
|
|
شوچراغ
|
|
شوم درآوما
|
|
شور زينه دل
|
|
شوس (shoves)
|
|
شوسه
|
|
شو شمکی (show shamaki)
|
|
شو کوره
|
|
شو کوره چش
|
|
شوکه (shuka)
|
|
شول (shul)
|
|
|
شب چراغ، مهره ای که درشب میدرخشد
|
|
شبم سررسيد
|
|
دلشوره زدن و تشويش
|
|
(دل) بهم خوردن
|
|
آشقته و بهمريخته
|
|
فال گوش ايستادن شبشنبه
|
|
خفاش
|
|
کنايه به کسی که چشمان کمسو و ريز دارد
|
|
شوره که بر اثر عرق بدن رویلباس می نشيند
|
|
انديشه و فکر، گرفتاری ودرماندگی
|
|
|
بيان روز:
|
تاريخ : چهارشنبه 13 اردیبهشت1385
|
لری
|
فارسی
|
|
شلم (shallem)
|
|
شلنگ شنگ(shelang shang)
|
|
شليته (shalita)
|
|
شوم(shom)
|
|
شم(sham)
|
|
شمليه(shemeliya)
|
|
شمومه (shamoma)
|
|
شو(show)
|
|
شو(sho)
|
|
شاوا(shava)
|
|
|
شلغم
|
|
خراميدن- راه رفتن با ناز وتکبر
|
|
سليته - زن هرزه وهتاک
|
|
۱- شام ۲- شخم
|
|
۱- شمع ۲- مومعسل
|
|
سبزیشنبليله
|
|
دستنبو - طالبی
|
|
شب
|
|
۱- شانه و کتف۲-عسل مخلوطبا موم۳- طاق آسياب آبی
|
|
شاباش- پولی که در عروسی بهنوازنده يا رقصندهميدهند
|
|
|
بيان روز:
|
لغات واصطلاحات لری
|
ارسی
|
تلفظ
|
کلمه لری
|
|
خوراک- دم پخت
|
Ash
|
آش
|
|
آسیاب -آسیا
|
Asiy-Aow
|
آسیاو
|
|
//
|
asiy-Aow
|
اسیآو
|
|
آرام
|
Arem
|
آرم
|
|
شکم
|
eshkam
|
اشکم
|
|
اقبال
|
bakht
|
بخت
|
|
اشک
|
aser
|
اسر
|
|
خارپشت
|
zhezhO
|
ژژو
|
|
پارسال
|
pAr
|
پار
|
|
پرچین
|
parchi
|
پرچی
|
|
پادشاه
|
pAteshA
|
پاتشاه
|
|
پریروز
|
pariyr
|
پریر
|
|
خورشید
|
khvar
|
خور
|
|
خواهر
|
kho-ar
|
خور
|
|
درخت
|
dAr
|
دار
|
|
عقاب
|
dAl
|
دال
|
|
دوشیدن
|
dokhteh
|
دوخته
|
|
دو(۲)
|
du
|
دو
|
|
جنگل -درختان انبوه
|
razou
|
رزو
|
|
لخت-عریان
|
rout
|
روت
|
|
//
|
riyt
|
ریت
|
|
زن
|
zhan
|
ژن
|
|
سهميه - ترس
|
sam
|
سم
|
|
سرخ
|
sour
|
سور
|
|
شش(۶)
|
shash
|
شش
|
|
کنار-زیربغل
|
kash
|
کش
|
|
گرد-غبار
|
gart
|
گرت
|
|
گردش
|
gasht
|
گشت
|
|
تپه
|
gar
|
گر
|
|
نوعی طالبی
|
garmak
|
گرمک
|
|
عقده - گره
|
ge-rye
|
گری
|
|
حفره -دره
|
gour
|
گور
|
|
عريان - لخت
|
lutak
|
لوتک
|
|
باد
|
vAy
|
وای
|
|
شوهر
|
mira
|
میره
|
|
//
|
mirak
|
میرک
|
|
درخت مورد
|
mort
|
مورت
|
|
پرييدن - پرش
|
vAz
|
واز
|
|
تن - سينه - کنار- بر
|
var
|
ور
|
|
بره
|
vark
|
ورک
|
|
خاطر - یاد
|
viyr
|
ویر
|
|
گراز
|
ve-rAz
|
وراز
|
|
هزار(۱۰۰۰)
|
hazAr
|
هزار
|
|
عادت - خوی
|
houk
|
هوک
|
|
هست
|
hiy
|
هی
|
|
گذاشتن
|
hiyshteh
|
هیشته
|
|
يک(۱)
|
yak
|
یک
|
|
بيان روز:
|
لغات و اصطلاحات لری
|
معنی
|
|
شق حرف زيه
|
|
شق ره رته
|
|
شک(shak)
|
|
شک ديه(shak)
|
|
شکم نمی رسه(shekam)
|
|
شل پسه(shel)
|
|
شلپنه (shelpana)
|
|
شلت(shalt)
|
|
شلته کشيه(shalta)
|
|
شلفت(sheleft)
|
|
|
سخن صريح گفتن
|
|
راه رفتن توام با تکبر و خود نمائی
|
|
۱- تکان۲- ميش يکسال ونيمه
|
|
تکان دادن درخت برای ريختن ميوه آن
|
|
اطلاع ندارم
|
|
۱- پاره شدن پارچه۲- متلاشی شدن جسد
|
|
در آب پارچه را با چوب زدن تا پاره شدن
|
|
چوب نازک و بلند ، ترکه
|
|
دراز شدن روی زمين
|
|
به آدم های سست و بی عرضه گويند
|
|
بيان روز:
|
|
اصطلاح لری
|
معنی
|
|
شاتلی
|
|
شاخ د جيو تپنه
|
|
شار
|
|
شارشونه
|
|
شاق شاق
|
|
شپل
|
|
شريقنه
|
|
ششله
|
|
ششنه
|
|
ششو
|
|
|
لواشک آلو
|
|
تملق و تعريف بيجا از کسی
|
|
بزم و شادی
|
|
شادی و سرور کسی را بهم زدن
|
|
صدای کبک و مرغ را گويند
|
|
نوزاد دو و سه ماهه
|
|
داد و فرياد زنانه
|
|
از ۴ تا ۱۶ بهمن که هوا بعد از ان رو بسردی می رود
|
|
شپشک
|
|
شپشو
|
|
|
|
|
اصطلاح لری
|
معنی
|
|
سیپريسک
|
|
سيزهوال
|
|
سیسرک
|
|
سیقاف
|
|
سیقته
|
|
سی قه بلابيه
|
|
سيلاميش
|
|
سیمرو
|
|
سیواله
|
|
سی واکرده
|
|
|
پرستو
|
|
بچه گنجشکی که پر درنياورده
|
|
سوسک
|
|
آدم های بذله گو
|
|
سياهسرفه
|
|
قربون و تصدقرفتن
|
|
سوراخموش
|
|
گاو سياه خال خالسفيد
|
|
سياهچرده
|
|
سياهی رفتنچشم
|
|
|
بيان روز:
|
|
اصطلاحلری
|
معنی
|
|
|
سولقسه
|
|
سلمو
|
|
سن دگييه
|
|
سنگسنگ (Seng Sang)کردن
|
|
سنگهشا
|
|
سوزهسيل
|
|
سوغلی
|
|
سولو
|
|
سووه(Sowva)
|
|
سوير(Sevir)
|
|
|
ليز خوردن صابون يا ماهی ازدست
|
|
رم کننده،چارپائی که زيادرم می کند
|
|
فردی که سن زياد داشته ولیجوان مانده
|
|
مسامحه کردن و کوتاه آمدندر کاری
|
|
از اوزان که هر من آن برابر۶کيلو است
|
|
رنگين کمان و قوسوقزح
|
|
مشت بسته آماده زدن به بدنديگران
|
|
سبيلو و سبيلکلفت
|
|
نارس، کودک خيلی عزيز،عمامهزنان
|
|
اشعه تند آفتاب که موجبآفتابزدگیشود
|
|
|
بيان روز:
|
اصطلاحلری
|
معنی
|
|
سرگرزی حرف زيه
|
با عصبانيت و تندی بکسی امرکردن
|
|
سرموه
|
نوحه و شعری که زنان هنگام فوت کسی بانوای غم انگيز می گويند و گريه می کنند
|
|
سرنجهگرته
|
قبل از خواستگاری دختران ،خانواده پسراز نزديک دختر را می بينند و وضع ظاهری و اخلاقی او را محکی می زنند اين عمل راسرنجه گرته می گويند
|
|
سر ورداربييه
|
سر بلندشده
|
|
سر و ری دهيک نيايه
|
اخم کردن برای کسی موقع انجامکاری
|
|
سری
|
ديوانه
|
|
سزرگه
|
چندش ، مور مور و سيخ شدن موی بدن
|
|
سوژده
|
سجده
|
|
سقل (سرگپ)
|
کسی که حرف های بزرگتر از خود می گويد
|
|
سلپسر
|
تنبل و کمکار
|
برخی از اصطلاحات لری نمآهنگ طنز «زَه وه زوری»
|
زَه وه زوری
(ZAHVEZORI) = زن صلاح = زن کیخا(کدخدائی زن) =زن ذلیل، زن به زوربودن
|
وا دِما نیائی
= (جمله متداول برخی از خانم ها هنگام بدرقه همسرانشان از منزل) بمعنی دیگه برنگردی
|
غنجلک (GENJELAK)= بالا و پایین پریدن
|
|
ور دلک ونه
(VARDELEK VANE)
=هول دادن و به جلو پرتاب کردن کسی
|
یه شقم آورد وه هار
= یک طرف بدنم را پیاده (کبود )کرد
|
هُمال (HOMAL)
= رقیب و هم چشم
|
|
گلال (GELAL)
= رودخانه
|
مزلّت وه شر
= منزلت به شر ، بدی و شر منزل تو باشد
|
چه خرّه ئی بئی رم ده سر= چه خاکی بسرم کنم
|
منبع:سایت خبری تحلیلی بیان روز